{"id":90497,"date":"2025-02-21T11:33:38","date_gmt":"2025-02-21T10:33:38","guid":{"rendered":"https:\/\/terazprudnik.pl\/?p=90497"},"modified":"2025-03-03T10:13:32","modified_gmt":"2025-03-03T09:13:32","slug":"marzec1945","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/2025\/02\/marzec1945\/","title":{"rendered":"O\u017cywione zdj\u0119cia wojennego dramatu. Wydarzenia zwi\u0105zane z marcem 1945 roku w Bia\u0142ej [WIDEO\/PLAKATY]"},"content":{"rendered":"<p><strong>Za spraw\u0105 Paw\u0142a Prokopowicza z opolskiej Pracowni Projektowej PX3 \u201eo\u017cywione\u201d zosta\u0142y dwie ju\u017c s\u0142ynne fotografie z marca 1945 roku w Bia\u0142ej.<\/strong><\/p>\n<p><iframe style=\"border: none; overflow: hidden;\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/video.php?height=335&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fgminnecentrumkulturybiala%2Fvideos%2F2089828924785555%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0\" width=\"560\" height=\"335\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><iframe style=\"border: none; overflow: hidden;\" src=\"https:\/\/www.facebook.com\/plugins\/video.php?height=400&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fgminnecentrumkulturybiala%2Fvideos%2F927980705857328%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0\" width=\"560\" height=\"400\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>To fotografie wykonane przez \u017co\u0142nierza Armii Czerwonej, jak \u017cadne inne pokazuj\u0105ce dynamik\u0119 wydarze\u0144 frontowych II wojny \u015bwiatowej na ziemi prudnickiej. Na zdj\u0119ciach s\u0105 sowieccy \u017co\u0142nierze i ich pojazdy, a w tle p\u0142on\u0105ce jeszcze rynkowe budynki. Nikt nie gasi dom\u00f3w, a wok\u00f3\u0142 brak jest ludno\u015bci cywilnej \u2013 mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Cho\u0107 nie wida\u0107 krwi i trup\u00f3w, to groza sytuacji wiele m\u00f3wi o tym, co si\u0119 w\u00f3wczas tam dzia\u0142o. Pisze o tym w swoich wspomnieniach <strong>Josef Matuschka<\/strong>, wydanych w formie ksi\u0105\u017ckowej po raz pierwszy w 2020 r. pod tytu\u0142em: \u201eDzwony, kt\u00f3re mia\u0142y zazwyczaj og\u0142asza\u0142y Zmartwychwstanie, milcza\u0142y\u2026\u201d (pod redakcj\u0105 <strong>ks. Marka Dzionego<\/strong> i <strong>Sebastiana Rospleszcza<\/strong>). Ju\u017c pod koniec lutego 1945 r. na przedmie\u015bcia spad\u0142y pierwsze bomby. W kolejnym bombardowaniu, 16 marca, zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch niemieckich \u017co\u0142nierzy. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej na miasto spad\u0142o oko\u0142o 50 bomb, zniszczonych zosta\u0142o kilka budynk\u00f3w, a Bia\u0142a pozbawiona zosta\u0142a wody. Cudem nikt nie zgin\u0105\u0142. 18 marca rano, po uprzednim ostrzale, do miasta, od strony ul. Nyskiej, weszli pierwsi Sowieci. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rabunki, gwa\u0142ty, mordy i podpalenia, terror typowy dla wschodnich naje\u017ad\u017ac\u00f3w spod znaku czerwonej gwiazdy. Szacuje si\u0119, \u017ce tylko w pierwszym tygodniu po wkroczeniu \u017co\u0142nierzy radzieckich do miasta, zabito 29. mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych pochowano w zbiorowych mogi\u0142ach na cmentarzu (r\u00f3wnie\u017c \u017co\u0142nierzy niemieckich). Sowiet\u00f3w pogrzebano za cmentarzem, gdzie p\u00f3\u017aniej postawiono po\u015bwi\u0119cony im pomnik (ju\u017c nie istnieje, a cia\u0142a ekshumowano i przewieziono na cmentarz zbiorowy w K\u0119dzierzynie). Terror sowiecki trwa\u0142 do maja. Potem w\u0142adz\u0119 przej\u0119\u0142y polskie w\u0142adze cywilne, ale dramat ludno\u015bci si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142, bo nowi urz\u0119dnicy w towarzystwie milicjant\u00f3w nadu\u017cywali si\u0142y, ograbiaj\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w z resztek mienia i cz\u0119sto zmuszaj\u0105c do wyjazdu za Odr\u0119 i Nys\u0119. Musia\u0142y min\u0105\u0107 miesi\u0105ce, by sytuacja uleg\u0142a normalizacji.<\/p>\n<p>&#8211; Dzi\u015b, aby uczci\u0107 pami\u0119\u0107 ofiar, dzi\u0119ki pracy <strong>Paw\u0142a Prokopowicza<\/strong> z PX3 publikujemy dwa o\u017cywione zdj\u0119cia z marca 1945 roku. Przenios\u0105 was one w przesz\u0142o\u015b\u0107 i przypomn\u0105, jak wielk\u0105 cen\u0119 zap\u0142aci\u0142o nasze miasto \u2013 czytamy na fb <strong>Gminnego Centrum Kultury w Bia\u0142ej<\/strong>, kt\u00f3rego pracownicy zapowiadaj\u0105 cykl wydarze\u0144 przypominaj\u0105cych przej\u015bcie frontu.<\/p>\n<p>We wtorek, 18 marca, w Gminny Centrum Kultury wyemitowany zostanie film w re\u017cyserii J<strong>ana P\u0142onki<\/strong> \u201eWyzwalani\u201d, poprzedzony wst\u0119pem<strong> R\u00f3\u017cy Zgorzelskiej<\/strong> (kustosz muzeum Farskiej Stodo\u0142y w Biedrzychowicach) oraz re\u017cysera. Start o godz. 17.30. Ze wzgl\u0119du na ograniczon\u0105 liczb\u0119 miejsc obowi\u0105zuje telefoniczna rezerwacja (tel. 77\u00a0438 70 26).<\/p>\n<p>22 marca odb\u0119dzie si\u0119 wydarzenie pod nazw\u0105 <strong>\u201eFront przyszed\u0142 z zachodu. 80. rocznica tragicznego wej\u015bcia Armii Czerwonej do Bia\u0142ej\u201d<\/strong>, na kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0107 si\u0119 b\u0119dzie otwarcie wystawy na rynku (fotografie archiwalne), Msza \u015bw. w intencji ofiar II wojny \u015bwiatowej, procesja i z\u0142o\u017cenie kwiat\u00f3w na grobie ofiar na cmentarzu komunalnym, prelekcja ks. diak. dra Marka Dzionego oraz projekcja filmu \u201eCzerwona zaraza\u201d. Tego dnia b\u0119dzie mo\u017cna naby\u0107 wznowione wydanie wspominanej ju\u017c ksi\u0105\u017cki ze wspomnieniami Matuschki. Wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w na plakatach.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-90497 gallery-columns-1 gallery-size-large'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala.jpg'><img width=\"696\" height=\"984\" src=\"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-724x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-724x1024.jpg 724w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-212x300.jpg 212w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-768x1086.jpg 768w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-1086x1536.jpg 1086w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-696x984.jpg 696w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-1068x1511.jpg 1068w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala-297x420.jpg 297w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala.jpg 1448w\" sizes=\"(max-width: 696px) 100vw, 696px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2.jpg'><img width=\"696\" height=\"980\" src=\"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2-727x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2-727x1024.jpg 727w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2-213x300.jpg 213w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2-768x1082.jpg 768w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2-696x980.jpg 696w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2-298x420.jpg 298w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/biala2.jpg 827w\" sizes=\"(max-width: 696px) 100vw, 696px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Za spraw\u0105 Paw\u0142a Prokopowicza z opolskiej Pracowni Projektowej PX3 \u201eo\u017cywione\u201d zosta\u0142y dwie ju\u017c s\u0142ynne fotografie z marca 1945 roku w Bia\u0142ej. To fotografie wykonane przez \u017co\u0142nierza Armii Czerwonej, jak \u017cadne inne pokazuj\u0105ce dynamik\u0119 wydarze\u0144 frontowych II wojny \u015bwiatowej na ziemi prudnickiej. Na zdj\u0119ciach s\u0105 sowieccy \u017co\u0142nierze i ich pojazdy, a w tle p\u0142on\u0105ce jeszcze rynkowe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":90500,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":""},"categories":[2,19,62,65],"tags":[1569,133,1649,1652,1055,1650,969,1651],"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90497"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90502,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90497\/revisions\/90502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}