{"id":25268,"date":"2019-07-18T11:37:01","date_gmt":"2019-07-18T09:37:01","guid":{"rendered":"http:\/\/terazprudnik.pl\/?p=25268"},"modified":"2019-07-18T11:37:01","modified_gmt":"2019-07-18T09:37:01","slug":"eiffla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/2019\/07\/eiffla\/","title":{"rendered":"Warto wiedzie\u0107: Zasady fotografowania zabytk\u00f3w i eksponat\u00f3w muzealnych"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wie\u017ca Eiffla noc\u0105\u2026 czyli zasady fotografowania zabytk\u00f3w i eksponat\u00f3w muzealnych (nie tylko podczas wakacji)<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p>Pawe\u0142 KOWALEWICZ<\/p>\n<ul>\n<li>prawnik w Fundacji Legalna Kultura<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/www.legalnakultura.pl\/\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-25269\" src=\"http:\/\/terazprudnik.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/legalna-kultura-300x188.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/legalna-kultura-300x188.jpg 300w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/legalna-kultura-768x481.jpg 768w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/legalna-kultura-1024x641.jpg 1024w, https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/legalna-kultura.jpg 1128w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Wybieraj\u0105c si\u0119 na d\u0142ugo wyczekiwany urlop warto pami\u0119ta\u0107 o kilku zasadach zwi\u0105zanych z <strong>fotografowaniem architektury<\/strong> (tak\u017ce tej zabytkowej) i eksponat\u00f3w muzealnych. Nie wszyscy bowiem wiedz\u0105, \u017ce udost\u0119pnianie zdj\u0119\u0107 znanych atrakcji turystycznych, jak m.in. paryska wie\u017ca Eiffla czy brukselskie Atomium, obwarowane jest szeregiem regulacji prawnoautorskich.<\/p>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 otaczaj\u0105cych nas przedmiot\u00f3w czy zjawisk mo\u017cna spokojnie zakwalifikowa\u0107 jako utwory w rozumieniu prawa autorskiego. Reklama na bilbordzie, muzyka z radia czy w ko\u0144cu budynki, rze\u017aby i inne obiekty, na sta\u0142e umiejscowione w przestrzeni publicznej podlegaj\u0105 regulacjom, okre\u015blaj\u0105cym zasady ich eksploatacji. Najwa\u017cniejszym przepisem w tym kontek\u015bcie b\u0119dzie uregulowane w art. 33 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych tzw. <strong>prawo panoramy<\/strong> (znane r\u00f3wnie\u017c jako \u201ewolno\u015b\u0107 panoramy), kt\u00f3re pozwala na wykorzystywanie (nawet komercyjne) \u201eutwor\u00f3w wystawionych na sta\u0142e na og\u00f3lnie dost\u0119pnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednak\u017ce nie do tego samego u\u017cytku\u201d (utworem w tym kontek\u015bcie s\u0105 oczywi\u015bcie budynki stanowi\u0105ce bezsprzecznie wynik pracy tw\u00f3rczej ich projektant\u00f3w, architekt\u00f3w i budowniczych.). Ratio legis przywo\u0142anego przepisu polega przede wszystkim na umo\u017cliwieniu swobodnego fotografowania lub filmowania przestrzeni publicznej bez konieczno\u015bci uzyskiwania jakichkolwiek zg\u00f3d. Pami\u0119taj\u0105c, \u017ce rozpowszechnianie utworu (przedmiotu prawa autorskiego) zale\u017cne jest od zgody tw\u00f3rcy, wolno\u015b\u0107 panoramy stanowi ciekawy wyj\u0105tek od og\u00f3lnej (i naczelnej) zasady prawa autorskiego. Nale\u017cy jednak wspomnie\u0107, i\u017c rzeczona wolno\u015b\u0107 jest w zasadzie nieco ograniczona, gdy\u017c dotyczy jedynie obiekt\u00f3w stale wkomponowanych w krajobraz danego miasta. Spod regulacji wy\u0142\u0105czone s\u0105 wszelkie czasowe ekspozycje artystyczne czy wystawy sklepowe.<\/p>\n<p>Bardzo wa\u017cnym elementem tego przepisu jest r\u00f3wnie\u017c ko\u0144cowy zapis sugeruj\u0105cy dopuszczalno\u015b\u0107 wykorzystywania element\u00f3w panoramy, tylko w wypadku, gdy nie b\u0119dzie to mia\u0142o na celu \u201etego samego u\u017cytku\u201d. Te do\u015b\u0107 zawi\u0142e stwierdzenie, mo\u017cna sprowadzi\u0107 jednak do zakazu <strong>bezprawnego kopiowania cudzej pracy<\/strong>. Np. je\u017celi zdj\u0119cie rze\u017aby czy muralu pos\u0142u\u017cy do wykonania identycznego dzie\u0142a \u2013 kopii uwiecznionej przez nas pracy.<br \/>\nOd powy\u017cszej zasady oczywi\u015bcie istniej\u0105 pewne wyj\u0105tki. Wypada r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, \u017ce nie tak dawno temu, bo w po\u0142owie 2015 r. Parlament Europejski debatowa\u0142 nad ograniczeniem wolno\u015bci panoramy. Zaproponowana przez francuskiego deputowanego Jean-Marie Cavad\u0119 poprawka zak\u0142ada\u0142a, \u017ce komercyjne wykorzystanie fotografii czy materia\u0142\u00f3w audiowizualnych przedstawiaj\u0105cych obiekty publiczne, b\u0119dzie ka\u017cdorazowo wymaga\u0142o uzyskania zgody tw\u00f3rcy dzie\u0142a albo odpowiedniego urz\u0119du. <strong>Europos\u0142owie na szcz\u0119\u015bcie odrzucili ten pomys\u0142<\/strong>, gdy\u017c s\u0142usznie wskaza\u0142a Julia Reda z Partii Pirat\u00f3w &#8211; planowana reforma mog\u0142aby uniemo\u017cliwi\u0107 lub znacznie utrudni\u0107 prac\u0119 wielu tw\u00f3rcom oraz ograniczy\u0107 dost\u0119p do kultury wiedzy. Nie znaczy to jednak, \u017ce wszystkie pa\u0144stwa Unii Europejskiej staj\u0105 po stronie swobodnego dost\u0119pu do utwor\u00f3w architektonicznych. Wystarczy wspomnie\u0107 chocia\u017cby Belgi\u0119, kt\u00f3ra ograniczy\u0142a swobod\u0119 rozpowszechniania materia\u0142\u00f3w zawieraj\u0105cych jedn\u0105 z najpopularniejszych atrakcji turystycznych \u2013 <strong>brukselskie Atomium<\/strong>. Ta imponuj\u0105ca rze\u017aba przedstawiaj\u0105ca powi\u0119kszony 165 miliard\u00f3w razy model kryszta\u0142u \u017celaza, podlega ochronie i udost\u0119pnianie przedstawiaj\u0105cych j\u0105 zdj\u0119\u0107 np. na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych b\u0119dzie stanowi\u0142o naruszenie.<\/p>\n<p>Z podobn\u0105, cho\u0107 nieco bardziej skomplikowan\u0105 sytuacj\u0105, b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z Wie\u017c\u0105 Eiffla. Najpopularniejsz\u0105 atrakcj\u0119 turystyczn\u0105 Pary\u017ca mo\u017cna swobodnie fotografowa\u0107 za dnia, jednak, aby legalnie opublikowa\u0107 zdj\u0119cia wykonane w nocy, musimy ju\u017c uzyska\u0107 pozwolenie. Zastanawiacie si\u0119 &#8211; dlaczego? Ot\u00f3\u017c <strong>prawem autorskim chronione jest o\u015bwietlenie obiektu<\/strong>. Iluminacja \u015bwietlna wie\u017cy Eiffla zosta\u0142a stworzona przez Pierre&#8217;a Bideau na pocz\u0105tku 1985 r. Francuskie s\u0105dy uzna\u0142y, \u017ce takie o\u015bwietlenie jest na tyle oryginalne i nowatorskie, i\u017c stanowi samodzielny utw\u00f3r chroniony przez francuskie prawo (S\u0105d Apelacyjny w Pary\u017cu, 11.06.1990 r., Francuski S\u0105d Najwy\u017cszy, 3.03.1992 r.,). Prawa te s\u0105 zarz\u0105dzane w imieniu i na rzecz paryskiego merostwa przez Stowarzyszenie ds. Eksploatacji wie\u017cy Eiffla (Soci\u00e9t\u00e9 d&#8217;Exploitation de la Tour Eiffel) i to w\u0142a\u015bnie do tego organu nale\u017cy si\u0119 zg\u0142osi\u0107 po upowa\u017cnienie do rozpowszechniania wizerunku wie\u017cy Eiffla z nocn\u0105 iluminacj\u0105 \u015bwietln\u0105.<\/p>\n<p>Zwyczajowo przyjmuje si\u0119, \u017ce art 33 Pr. Aut. dotyczy wy\u0142\u0105cznie obiekt\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w otwartej przestrzeni publicznej. Taka konstrukcja przepisu sprawia, \u017ce<strong> nie obejmuje on wn\u0119trz budynk\u00f3w<\/strong>, takich jak np. hale dworcowe czy sale restauracyjne. W sytuacji, w kt\u00f3rej chcieliby\u015bmy udost\u0119pni\u0107 materia\u0142y przedstawiaj\u0105ce tak\u0105 przestrze\u0144 b\u0119dziemy musieli uzyska\u0107 zgod\u0119 nie tylko w\u0142a\u015bciciela praw autorskich, ale r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciciela b\u0105d\u017a zarz\u0105dcy samego obiektu. Warto zatem przed wizyt\u0105 w danym muzeum czy bibliotece zapozna\u0107 si\u0119 zasadami obowi\u0105zuj\u0105cymi w zakresie rozpowszechniania zdj\u0119\u0107 wn\u0119trz budynku. Tak samo, jak warto czyta\u0107 muzealne regulaminy \u2013 w nich bowiem znajdziemy informacje dotycz\u0105ce fotografowania eksponat\u00f3w. <strong>Co prawda, mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w prawa autorskie ju\u017c wygas\u0142y (70 lat od \u015bmierci autora b\u0105d\u017a ostatniego ze wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w dzie\u0142a), nie znaczy to jednak, \u017ce instytucje nie mog\u0105 wprowadza\u0107 w\u0142asnych wytycznych.<\/strong><\/p>\n<p>Najcz\u0119\u015bciej spotykanym obostrzeniem jest<strong> zakaz u\u017cywania lamp b\u0142yskowych<\/strong>, kt\u00f3re maj\u0105 powodowa\u0107 reakcje fotochemiczne ingeruj\u0105ce w struktur\u0119 konkretnego eksponatu czy obrazu. I tak jak nie spotka\u0142em si\u0119 z sytuacj\u0105, \u017ceby kto\u015b kwestionowa\u0142 t\u0119 zasad\u0119, to ju\u017c pobieranie op\u0142at za mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania zdj\u0119\u0107 w muzeach wydaje si\u0119 by\u0107 nieco nie na miejscu. Podobnego zdania by\u0142 S\u0105d Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w, kt\u00f3ry na pocz\u0105tku 2010 r. rozpatruj\u0105c w\u0142a\u015bnie tak\u0105 spraw\u0119 uzna\u0142, \u017ce zapisy w regulaminie, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 fotografowanie i filmowanie eksponat\u00f3w (aby m\u00f3c to swobodnie czyni\u0107, nale\u017ca\u0142o uzyska\u0107 zgod\u0119 dyrektora oraz ui\u015bci\u0107 odpowiedni\u0105 op\u0142at\u0119) s\u0105 niezgodne z prawem konsumenckim i postanowi\u0142 wpisa\u0107 je do, prowadzonego przez Urz\u0105d Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w, Rejestru Klauzul Niedozwolonych (poz. 1945). Co ciekawe, konsekwencj\u0105 tego wyroku (oczywi\u015bcie opr\u00f3cz zakazania tego typu zasad) jest uznanie muze\u00f3w za przedsi\u0119biorc\u00f3w, a zwiedzaj\u0105cych za konsument\u00f3w \u2013 taka konstrukcja umo\u017cliwi\u0142a obj\u0119cie zwiedzaj\u0105cych szersz\u0105 ochron\u0105 prawn\u0105 w przypadku stosowania nieuczciwych praktyk ze strony dyrektor\u00f3w czy zarz\u0105dc\u00f3w konkretnych instytucji.<\/p>\n<p>Zobacz r\u00f3wnie\u017c: <a href=\"https:\/\/www.legalnakultura.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>legalnakultura.pl<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wie\u017ca Eiffla noc\u0105\u2026 czyli zasady fotografowania zabytk\u00f3w i eksponat\u00f3w muzealnych (nie tylko podczas wakacji) Pawe\u0142 KOWALEWICZ prawnik w Fundacji Legalna Kultura Wybieraj\u0105c si\u0119 na d\u0142ugo wyczekiwany urlop warto pami\u0119ta\u0107 o kilku zasadach zwi\u0105zanych z fotografowaniem architektury (tak\u017ce tej zabytkowej) i eksponat\u00f3w muzealnych. Nie wszyscy bowiem wiedz\u0105, \u017ce udost\u0119pnianie zdj\u0119\u0107 znanych atrakcji turystycznych, jak m.in. paryska [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14240,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":""},"categories":[10,17,18],"tags":[],"aioseo_notices":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25268"}],"collection":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25268"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25268\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}