{"id":19054,"date":"2019-01-04T22:20:31","date_gmt":"2019-01-04T21:20:31","guid":{"rendered":"http:\/\/terazprudnik.pl\/?p=19054"},"modified":"2020-12-09T22:16:33","modified_gmt":"2020-12-09T21:16:33","slug":"batorego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anekstp.webd.pl\/wordpress\/2019\/01\/batorego\/","title":{"rendered":"Ulica Stefana Batorego: Od bramy do mostu"},"content":{"rendered":"

W latach 20. XX w. obecna ulica Batorego podzielona by\u0142a na dwie cz\u0119\u015bci: pierwsz\u0105 by\u0142a ulica Niedertor<\/strong> (Dolna Brama) i ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 od Wie\u017cy Bramy Dolnej do Mostu Dolnego; drug\u0105 by\u0142 odcinek od mostu do skrzy\u017cowania z ulicami w kierunku Trzebiny, Krzy\u017cowic i Bia\u0142ej (obecnie Rondo im. \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych) i nazywa\u0142a si\u0119 Niedervorstadt<\/strong> (Dolne Przedmie\u015bcie). By\u0142a to g\u0142\u00f3wna ulica prowadz\u0105ca do miasta w obr\u0119bie mur\u00f3w miejskich od strony Moraw, G\u0142ubczyc i Opola, najwa\u017cniejsza droga Dolnego Przedmie\u015bcia, przy kt\u00f3rej mieszczanie stawiali budynki gospodarcze, a p\u00f3\u017aniej mieszkalne. G\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 ulicy w s\u0105siedztwie Wie\u017cy Bramy Dolnej straci\u0142a na znaczeniu, gdy z ul. Armii Krajowej uczyniono\u00a0 drog\u0119 przelotow\u0105, pozwalaj\u0105c\u0105 na omini\u0119cie w\u0105skich uliczek starego miasta.<\/p>\n

Jeszcze pod koniec\u00a0 XVIII w. w ci\u0105gu ulicy znajdowa\u0142y si\u0119 dwa mosty: istniej\u0105cy do dzi\u015b Most Dolny oraz drugi nad kana\u0142em m\u0142y\u0144skim doprowadzaj\u0105cym wod\u0119 do M\u0142yna Dolnego. Ten drugi m\u00f3g\u0142 mie\u0107 form\u0119 przepustu, cho\u0107 na dawnej mapie zosta\u0142 okre\u015blony jako \u201eBr\u00fccke\u201d, czyli most. Znajdowa\u0142 si\u0119 w najni\u017cszym miejscu ul. Batorego, tam gdzie obecnie jest kamienica nr 24 (na jej zachodnim kra\u0144cu).<\/p>\n

\"\"<\/a>
(fot. Andrzej Dere\u0144, 2014)<\/figcaption><\/figure>\n

Najbardziej charakterystyczne obiekty ul. Batorego, to \u015bredniowieczna Wie\u017ca Bramy Dolnej<\/strong> i Most Dolny. Brama powsta\u0142a wraz z lokacj\u0105 miasta (XIII w.) i wytyczeniem ulic, a pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1481 r. Z czasem by\u0142a fortyfikowana, a\u017c w ko\u0144cu w jej s\u0105siedztwie postawiono wie\u017c\u0119 (p\u00f3\u017aniej podwy\u017cszan\u0105 i dostosowan\u0105 do broni palnej). Istnia\u0142o te\u017c przedbramie, a wi\u0119c budowla przypominaj\u0105ca zredukowany barbakan. Bram\u0119 wyburzono w XIX w. i wtedy nie chodzi\u0142o ju\u017c o wzgl\u0119dy obronne, tylko op\u0142aty podatkowe realizowane przy wje\u017cd\u017caniu lub wyje\u017cd\u017caniu z miasta handlowc\u00f3w. Wie\u017c\u0119 bardzo zgrabnie wtopiono w nowe kamienice, tworz\u0105c charakterystyczny zesp\u00f3\u0142 architektury rzadko spotykany w takiej konfiguracji. Najcz\u0119\u015bciej wie\u017ce mur\u00f3w obronnych przylegaj\u0105 do nowszych, s\u0105siednich budynk\u00f3w. Prudniczanie cenili bezpiecze\u0144stwo, a jednocze\u015bnie komfort, dlatego zamiast tworzy\u0107 obej\u015bcia wie\u017cy dla pieszych, przebili si\u0119 przez ni\u0105. Przez wiele lat drewniany w\u0142az w sklepieniu tunelu wzbudza\u0142 zainteresowanie w\u015br\u00f3d dziatwy, marz\u0105cej o eksploracji wn\u0119trza tajemniczej wie\u017cy. Jak wygl\u0105da w \u015brodku, o tym mogli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107 wiosn\u0105 2019 r. <\/strong>[ZOBACZ<\/strong> MATERIA\u0141<\/strong><\/a>].<\/p>\n

Historia Mostu Dolnego<\/strong> jest niemal tak samo d\u0142uga jak samego miasta. Na pocz\u0105tku by\u0142 tu zapewne tylko br\u00f3d z czasem zast\u0105piony coraz bardziej nowoczesnymi przeprawami. Znany nam most kamienny, trzyprz\u0119s\u0142owy, zbudowany zosta\u0142 w 1854 r., w miejscu wcze\u015bniejszego z 1702 r. Ze starej przeprawy usuni\u0119te zosta\u0142y figury \u015b\u015b. Jana Nepomucena<\/strong> i Franciszka Ksawerego<\/strong>, kt\u00f3re umieszczone zosta\u0142y na terenie cmentarza komunalnego i stoj\u0105 tam do dzi\u015b. W 2018 r. zbudowano now\u0105 przepraw\u0119 wzorowan\u0105 na dotychczasowej, poszerzon\u0105 i z wykorzystaniem kamienia ze starego mostu.<\/p>\n

W jednym z artyku\u0142\u00f3w opublikowanych w „Tygodniku Prudnickim” w 2020 r. Andrzej Szulc<\/strong> zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na istnienie jeszcze jednego, dzi\u015b zupe\u0142nie zapomnianego mostu, kt\u00f3ry sta\u0142 mniej wi\u0119cej w miejscu obecnego skrzy\u017cowania ul. Batorego z Kochanowskiego. Most ze znajduj\u0105cym si\u0119 pod nim parowem spe\u0142nia\u0142 funkcj\u0119 kana\u0142u ulgi, kt\u00f3rym podczas powodzi m\u00f3g\u0142 przedosta\u0107 si\u0119 nadmiar wody, nie mieszcz\u0105cy si\u0119 pod g\u0142\u00f3wn\u0105 przepraw\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>
(mat. archiwum TP)<\/figcaption><\/figure>\n

Polska nazwa ulicy istnia\u0142a od 1945 r.,<\/strong> cho\u0107 w og\u0142oszeniu Zarz\u0105du Miejskiego z lipca tego roku o polskich nazwach ulic i plac\u00f3w miasta\u2026 zapomniano o niej (w maszynopisie jest odr\u0119czny dopisek \u201eBatorego\u201d). Stefan Batory by\u0142 zacnym kr\u00f3lem, st\u0105d po 1989 r nie by\u0142o potrzeby zmieniania nazwy ulicy.<\/p>\n

Jeszcze po wojnie przy ulicy znajdowa\u0142y si\u0119 dwie urocze kamieniczki z barokowymi szczytami<\/strong>, kt\u00f3re niestety zosta\u0142y wyburzone zapewne ze wzgl\u0119du na z\u0142y stan techniczny.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Kamienica z lekko za\u0142aman\u0105, dostosowan\u0105 do granic dzia\u0142ki elewacj\u0105 frontow\u0105. Nad pierwsz\u0105 kondygnacj\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 znaki cechowe piekarzy (fot. Andrzej Dere\u0144, 2014)<\/figcaption><\/figure>\n

Warta uwagi jest kamieniczka pod numerem 22 z dwoma du\u017cymi, charakterystycznymi, tak samo wygl\u0105daj\u0105cymi znakami. To god\u0142o cechu piekarzy<\/strong> (lwy trzymaj\u0105ce wypiek). Mia\u0142 tutaj sw\u00f3j sklep mistrz piekarstwa Adolf Wilde. W latach 20. XX w. tutaj mieszka\u0142, ale w kolejnym dziesi\u0119cioleciu by\u0142 ju\u017c zameldowany na niedalekiej ul. Sobieskiego, nadal posiadaj\u0105c sklep na Batorego. Najciekawsze w budynku jest to, \u017ce jego elewacja frontowa nie jest prosta, tylko za\u0142amana, dostosowana kszta\u0142tem do ci\u0105gu pozosta\u0142ych dom\u00f3w. To pokazuje z jakim pedantyzmem w\u0142a\u015bciciele posesji podchodzi do swojej nieruchomo\u015bci i nie chc\u0105c uszczupli\u0107 swojej ziemi nawet o kilka centymetr\u00f3w, tak budowali domy, \u017ceby w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 posiadany metra\u017c.<\/p>\n

Jedn\u0105 z najbardziej okaza\u0142ych kamienic ul. Batorego jest budynek pod numerem 11. To dawny hotel \u201eDeutsches Haus\u201d<\/strong> (Niemiecki Dom), w kt\u00f3rym \u2013 wed\u0142ug niepisanej historii \u2013 naj\u0142atwiej w mie\u015bcie by\u0142o si\u0119 postara\u0107 o dam\u0119 do towarzystwa. Dzi\u015b na parterze jest gospoda \u201eU Wuja\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Zielona kamienica to dawny hotel „Deutsches Haus” (fot. Andrzej Dere\u0144, 2013)<\/figcaption><\/figure>\n

W czasie wielkiej powodzi 1903 r.<\/strong> pod wod\u0105 znalaz\u0142a si\u0119 nie tylko cz\u0119\u015b\u0107 ulicy od strony dzisiejszego ronda, ale r\u00f3wnie\u017c obni\u017cenie terenu przy nieistniej\u0105cej m\u0142yn\u00f3wce. Zachowa\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia z mieszka\u0144cami zgromadzonymi w tym miejscu.<\/p>\n

Dzisiejsza ulica Batorego ma gospodarczy k\u0142opot. Jej g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 jako tako sobie radzi, a lokale, nawet je\u015bli zmieniaj\u0105 gospodarzy, to szybko na nowo s\u0105 wykorzystywane. Inaczej jest z doln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105, gdzie miesi\u0105cami, a w niekt\u00f3rych przypadkach latami, strasz\u0105 puste, brudne witryny lokali. Ulica jest drog\u0105 krajow\u0105 i przelotow\u0105, wi\u0119c obrazek ten w\u015br\u00f3d go\u015bci buduje wizerunek miasta \u201ez problemami\u201d. Na dodatek jest tu obskurna \u015bciana po wyburzonej kamienicy i z wiecznie wisz\u0105cym brezentem oferuj\u0105cym nieruchomo\u015b\u0107 do sprzeda\u017cy.<\/p>\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 ulicy: 404 m.<\/strong><\/p>\n

\n

Znasz ciekaw\u0105 anegdot\u0119 na temat ul. Batorego? Nieznany w\u0105tek jej historii? Napisz komentarz pod artyku\u0142em lub wy\u015blij wiadomo\u015b\u0107 do autora: andrzej.deren@tygodnikprudnicki.pl.<\/span><\/strong><\/p>\n

\n